Bir de şu öğrenci tayfasına ek olarak her sene düzenlenen "Teknofest'e PCB yaparım, prototip pcb basarım, buradan para kazanırım." diye düşünen kurnaz ve az para ile yatırıma yönelik oluşan bir ekip var.
Geçen gün bunlardan birkaç tanesi Ümrünayi'de bizim üretim tesisimize iş yerine geldi. Ellerinde 50×50 mm'lik bir PCB var. Diyorlar ki, "Abi bundan 5 tane yaptıracağız, bütçe 500 TL. 10 usd"
Dedim gelin bir üretim tarafını da görün sizi şöyle bir tesisin arkasına alalım gencolar. 
Asit hatlarını gösterdik, FR4 aşındırma prosesini gösterdik, delik içi elektrolitik bakır kaplama (PTH) hatlarını gösterdik, kimyasalları, makineleri, kuru film kaplama, CNC ile delik delme, freze işlemleri sonrası kalite kontrolü anlattık.
Sonra da dedim ki:
"Buyur kardeşim, üret bakalım. 500 TL 10 usd tutarına bu numune pcb projeni"
Bir anda sessizlik oldu. Çünkü EasyEDA'da iki track çekip Gerber almakla 12 ayrı prosesle farklı makinelerle pcb baskı devre kartı üretimi yapmayı yani fabrika işletmek aynı şey değil.
Millet sanıyor ki olay FR4'ü makineye koyup düğmeye basmaktan print almaktan ibaret.
İşin içinde kuru film var, kimyasal var, bakır kaplama var, delik içi galvanik proses var, renk kaplama var, hasl kalay püskürme lehim prosesi var, enerji maliyeti var, işçilik var, fire var, bakım var... Daha saymadığım dünya kadar gider var.
Bugün bazı temel sarf malzemelerinin maliyeti bile insanların kafasındaki rakamların çok üzerinde. Buna rağmen hala "Abi 5 tane PCB, 500 TL'ye olur." diye gelenler var.
Arkadaşlar, bilgisayarda PCB çizmek üretimin belki de en kolay kısmı. Zor olan, o çizimi endüstriyel standartlarda, hatasız ve tekrarlanabilir şekilde üretmek.
Bu yüzden "Ben sadece öğrencilere ve Teknofest projelerine prototip PCB basarım, buradan güzel para kazanırım." diye yatırım yapmayı düşünen varsa bence bir daha hesap yapsın salaklık yapmasın.
Bu baskı devre kartı üretiminde Türkiye'de sektörün parası 5 adetlik prototip işlerinde değil; düzenli sipariş veren sanayi firmalarında, ticari müşterilerde ve yüksek hacimli üretimdedir.
Yoksa günün sonunda sürekli bu boş parasız öğrencisi, hobicisi, teknofestçisi liselisi v.s. küçük iş kovalayan hayalci tayfa ile maliyet hesabı yapmaktan kafayı yiyen biri olursunuz.
Sektör dışarıdan göründüğü kadar kolay değil. PCB tasarımı ve pcb çizim yapmak başka, üretim yapmak bambaşka bir dünya.
Öyle LPKF ile üretim yaparım bunlardan para kazanırım derseniz batarsınız direkt.